گبه چیست ؟
گبه نوعی فرش دستباف ایرانی است که بیشتر توسط عشایر مناطق مختلف ایران بافته میشود. گبهها به دلیل پرزهای بلند و نرمی که دارند، بسیار محبوب هستند. طرحهای گبه معمولاً ساده و ابتدایی هستند و اغلب از الگوهای هندسی و نقوش حیوانات و گیاهان الهام گرفتهاند. رنگهای مورد استفاده در گبهها نیز معمولاً طبیعی و گیاهی هستند که به مرور زمان زیبایی و اصالت بیشتری به فرش میبخشند.
انواع گبه
گبهها به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند:
- گبه سنتی: این نوع گبهها با طرحها و نقوش سنتی و قدیمی بافته میشوند و رنگهای طبیعی دارند.
- گبه مدرن: در این نوع، طرحها و نقوش جدیدتر و مدرنتر استفاده میشود و ممکن است رنگهای شیمیایی نیز در آنها به کار رود.
- گبه عشایری: این نوع گبهها توسط عشایر بافته میشوند و طرحها و نقوش آنها بیشتر برگرفته از طبیعت و محیط زندگی عشایر است.
- گبه با نقش حیوانات: در این نوع گبهها، نقوش حیوانات مختلف مانند شیر، آهو و پرندگان به چشم میخورد.
- گبه با نقش گیاهان: در این نوع گبهها، نقوش گیاهان و گلها به کار رفته است.
اصالت گبه
گبهها اصالتی ایرانی دارند و بیشتر در مناطق جنوب و غرب ایران مانند استان فارس، بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد بافته میشوند. عشایر قشقایی، بختیاری و لر از مهمترین بافندگان گبه در ایران هستند. گبههای این مناطق به دلیل استفاده از پشم با کیفیت و رنگهای طبیعی، بسیار مورد توجه قرار گرفتهاند و در بازارهای داخلی و خارجی محبوبیت زیادی دارند.
کاربرد گبه
گبهها به دلیل نرمی و راحتی که دارند، کاربردهای متنوعی پیدا کردهاند:
- فرش زیرپایی: گبهها به عنوان فرش زیرپایی در منازل، به ویژه در اتاقهای نشیمن و خواب استفاده میشوند.
- تزئینات داخلی: گبهها به دلیل طرحها و رنگهای زیبایی که دارند، به عنوان یک عنصر تزئینی در دکوراسیون داخلی منازل به کار میروند.
- پادری: برخی از گبههای کوچک به عنوان پادری در ورودی منازل استفاده میشوند.
- پتوی مسافرتی: به دلیل نرمی و گرمایی که دارند، میتوان از گبهها به عنوان پتوی مسافرتی نیز استفاده کرد.
تشخیص اصالت یک گبه نیاز به دقت و توجه به چندین ویژگی دارد. در زیر به برخی از این ویژگیها اشاره شده است:
-
مواد اولیه
پشم: گبههای اصیل معمولاً از پشم طبیعی بافته میشوند. پشم باید نرم و لطیف باشد و نباید بوی شیمیایی داشته باشد.
رنگها: رنگهای مورد استفاده در گبههای اصیل معمولاً طبیعی و گیاهی هستند. این رنگها به مرور زمان زیبایی بیشتری پیدا میکنند و به راحتی از بین نمیروند.
-
بافت و گرهها
گرهها: گبههای اصیل به صورت دستباف و با گرههای خاصی بافته میشوند. تعداد گرهها در هر اینچ مربع میتواند نشاندهنده کیفیت و اصالت گبه باشد.
پرزها: پرزهای گبههای اصیل معمولاً بلند و نرم هستند. این پرزها به دلیل استفاده از پشم با کیفیت، به راحتی نمیریزند.
-
طرح و نقوش
طرحها: گبههای اصیل دارای طرحها و نقوش سنتی و اصیل هستند. این طرحها اغلب الهام گرفته از طبیعت، حیوانات و زندگی عشایری هستند.
نامتقارنی: یکی از ویژگیهای گبههای دستباف و اصیل، نامتقارنی در طرحها و نقوش است که نشاندهنده دستباف بودن آن است.
-
پشت گبه
پشت فرش: پشت گبه باید به اندازه جلوی آن تمیز و مرتب باشد. گرهها باید به وضوح قابل مشاهده باشند و هیچ گونه چسب یا مواد شیمیایی در پشت گبه نباشد.
-
منطقه بافت
منطقه جغرافیایی: شناخت منطقهای که گبه در آن بافته شده میتواند به تشخیص اصالت آن کمک کند. گبههای بافته شده توسط عشایر قشقایی، بختیاری و لر از جمله معروفترین و اصیلترین گبهها هستند.
-
حس و لمس
نرمی و لطافت: گبههای اصیل به دلیل استفاده از پشم طبیعی و با کیفیت، نرم و لطیف هستند. لمس کردن گبه میتواند به شما کمک کند تا از کیفیت آن مطمئن شوید.
-
وزن و ضخامت
وزن: گبههای اصیل معمولاً سنگینتر از گبههای تقلبی هستند. این وزن بیشتر به دلیل استفاده از پشم با کیفیت و بافت متراکمتر است.
ضخامت: گبههای اصیل دارای ضخامت مناسبی هستند که نشاندهنده استفاده از مواد اولیه با کیفیت و بافت دقیق است.
-
بررسی توسط کارشناس
مشاوره با کارشناسان: در نهایت، اگر هنوز در تشخیص اصالت گبه تردید دارید، میتوانید از کارشناسان و متخصصان گلهو، مشاوره بگیرید. آنها میتوانند با بررسی دقیقتر، به شما در تشخیص اصالت گبه کمک کنند.
با توجه به این نکات، میتوانید با دقت بیشتری اصالت گبه را تشخیص دهید و از خرید یک گبه اصیل و با کیفیت اطمینان حاصل کنید.